Wypadanie włosów - jak je leczyć?

Jedna sprawdzona i niezawodna recepta na wypadanie włosów nie istnieje, chyba że za taką uznamy zdrowie, ale wypadanie włosów wiąże się też z dysfunkcjami genetycznymi, a w przypadku łysienia androgenowego (na przykład) trudno mówić o jakiejś chorobie. To dysfunkcja genów, na którą skaza na jest połowa populacji męskiej i jedna piąta kobiet.

Wypadanie włosów o charakterze okresowym wynikające z osłabienia organizmu, kuracji i im podobnych okoliczności można na pewno zniwelować przy pomocy odpowiedniej diety, leczenia przyczyn tj. choroby i wzmocnienia organizmu.

Łysienie androgenowe

Genów nie naprawimy, ale możemy zapobiegać nadprodukcji DHT, które uszkadza mieszki włosowe i prowadzi do ich miniaturyzacji. Najpopularniejszym środkiem i to środkiem o wysokiej skuteczności w walce z wypadaniem włosów o charakterze androgenowym jest Minoxidil. To lek stosowany miejscowo na owłosioną skórę głowy. Zawierają go ogólnodostępne preparaty na łysienie. Bez recepty możemy kupić szampony i kosmetyki do pielęgnacji włosów z 5% zawartością minoxidilu. Środek ten jest skuteczny pod warunkiem, że sięgniemy po niego dosyć szybko tj. profilaktycznie (gdy wiemy, że jesteśmy skazani na łysienie, bo łysiał i ojciec i dziadek) oraz natychmiast po zaobserwowaniu pierwszych objawów łysienia. Minoxidil mogą stosować i panowie i panie.
Lekiem tylko dla mężczyzn jest finasteryd stosowaniu w leczeniu przerostu gruczołu krokowego (prostaty). Przyjmuje się go doustnie.
W przypadku jednego i drugiego preparatu konieczne jest stałe ich stosowanie. Przerwanie kuracji oznacza nawrót łysienia.

Szkodliwe działanie enzymu 5-alfa-reduktaza ogranicza też Advecia, preparat polecany w łysieniu androgenowym i ogólnym osłabieniu i wypadaniu włosów. Doskonale zapobiega dalszym destrukcyjnym zmianom, a zastosowana odpowiednio wcześnie i zgodnie z zaleceniami producenta poprawia wygląd i kondycję włosów w sposób niemal doskonały. Po Advecię mogą sięgnąć i kobiety i mężczyźni.

Wypadanie włosów w przebiegu chorób

Jeśli wypadanie włosów pojawia się w skutek chorób, najlepszym leczeniem jest leczenie źródła zaburzeń czyli choroby. Włosy po wyleczeniu odrastają, można im oczywiście pomóc stosując wzmacniającą dietę i preparaty odżywcze.
Szczególnie ważne jest leczenie chorób owłosionej skóry głowy - wypadanie włosów w efekcie grzybic, łuszczycy, chorób autoimmunologicznych może prowadzić do bliznowacenia mieszków i temu trzeba przede wszystkim zapobiec.
W leczeniu grzybic pomocne są preparaty przeciwgrzybicze stosowane miejscowo (w szamponach) i przyjmowane doustnie, będą to m.in. ketokonazol i klotrimazol. W chorobach autoimmunologicznych (toczeń rumieniowaty) stosuje się m.in. cyklosporynę.

Łysienie plackowate

Ma podłoże autoimmunologiczne, o ile samo nie ustąpi leczenie jest utrudnione. W tym typie wypadania włosów można stosować minoxidil, ewentualnie (również miejscowo) cygnolinę lub kortykosterydy.
W leczeniu tego typu łysienia stosuje się też leczenie metodami: UVA i PUVA (metody fototerapii i fotochemioterapii).

Wypadanie włosów po lekach

Ustaje samo, często nawet w trakcie trwania terapii. Pierwszą reakcją organizmu jest wypadanie włosów, ale w miarę jak nasze ciało przyzwyczaja się do lekarstw - wypadanie włosów ustaje i włosy odrastają.

Wypadanie włosów - diagnozowanie przyczyn

Jeśli nie mamy pewności, że przyczyną wypadania włosów jest nieodpowiednia dieta i brak wszystkich niezbędnych składników odżywczych powinniśmy udać się do dermatologa. Chyba że nie zależy nam na zdrowiu, bo wypadanie włosów jest uwarunkowane nie tylko genetycznie, ale u jego źródła może leżeć wiele poważnych chorób. Choroby nieleczone grożą znacznie poważniejszymi konsekwencjami niż częściowe czy całkowite wyłysienie.

Najgroźniejsze jest łysienie bliznowaciejące

To, czy mieszki zarastają tkanką bliznowatą trudno nam będzie rozpoznać, ale sygnałem alarmowym są niepokojące zmiany na skórze głowy, świąd, stany zapalne i wypadanie włosów. Choroby zagrażające naszym włosom to toczeń rumieniowaty, liszaj czerwony, wyłysiające zapalenie mieszków włosowych, morphea i różnego rodzaju grzybice. W każdej sytuacji diagnozę powinien postawić lekarz, dzięki temu będzie możliwe leczenie farmakologiczne. Wypadanie włosów powodowane bliznowaceniem mieszków jest na szczęście sporadycznie występującą dolegliwością, ale jest to proces nieodwracalny.

Łysienie androgenowe mężczyzn i kobiet

Charakter androgenowy ma wypadanie włosów u połowy populacji mężczyzn po pięćdziesiątym roku życia i u jednej piątej kobiet w tym wieku. Za łysienie odpowiedzialne są geny i zmiany hormonalne postępujące wraz z wiekiem.
W przypadku mężczyzn diagnoza jest stosunkowo łatwa, bo wypadanie włosów rozpoczyna się od okolicy ciemieniowo-czołowej i wierzchołka głowy, ponieważ łysienie androgenowe ma charakter dziedziczny diagnozę potwierdzają podobne przypadki obserwowane w rodzinie.
W przypadku kobiet łysienie przebiega nieco inaczej. Wypadanie włosów obserwuje się na czubku głowy, zachowana zostaje linia czołowa włosów. Diagnozowanie łysienia u pań przeprowadza się łącznie z badaniem ginekologicznym.

Łysienie w telogenie i anagenie

Anagen to faza wzrostu włosa. Na skutek stosowania leków cytostatycznych zostaje ona zahamowana, a włosy wypadają w bardzo dużych ilościach. Wypadanie włosów tego typu występuje właściwie głównie na skutek terapii silnymi immunosupresantami i lekami cytostatycznymi. Zanim pojawi się wypadanie włosów mija zazwyczaj dwa tygodnie od rozpoczęcia kuracji.
W telogenie włosy mogą wypadać w nie mniejszym natężeniu (nawet około 1000 włosów dziennie). Wypadanie włosów tego typu obserwuje się w przebiegu chorób, stresu, w wyniku działania leków i im podobnych okresowych czynników. Diagnozę można postawić na podstawie wywiadu i po wyeliminowaniu chorób skóry głowy.
Obydwa rodzaje łysienia dotyczą różnych osób. Ryzyko jego wystąpienia wiąże się z występowaniem chorób i nie zależy właściwie ani od płci ani od wieku pacjenta.

Charakterystyczną formą łysienia jest łysienie plackowate

Ma ono charakter ogniskowy tzn. wypadanie włosów pojawia się jednocześnie w kilku ogniskach na skórze głowy - skóra w tych miejscach jest biała, gładka i lustrzana. Ten typ wypadania włosów dotyczy około 2% populacji, jest więc sporym problemem. Obserwuje się tu uwarunkowania genetyczne.
Łysienie plackowate pojawia się też często w efekcie silnego stresu. Diagnozuje się je klinicznie.

Wypadanie włosów - przyczyny

Wypadanie włosów jest ściśle związane z fazami ich rozwoju. W normalnych warunkach około 90 % włosów rośnie (faza anagenowa), natomiast pozostałe 10 % znajduje się w fazie pośredniej (katagenowej) bądź w fazie spoczynku (telogenowej). W tej ostatniej fazie, po niewielkim przeobrażeniu włosy wypadają, a na ich miejsce rosną nowe.

Jeśli nasz organizm jest zdrowy, a na włosy nie czyhają żadne zagrożenia codziennie wypada nam około stu włosów. Z chwilą gdy włosy wypadają w znacznie większej ilości powinniśmy się zaniepokoić. Oczywiście nikt nie liczy wypadających włosów, ale jesteśmy w stanie ocenić to "na oko".

Wzmożone wypadanie włosów zawsze jest sygnałem alarmującym.

W jakich sytuacjach pojawia się nadmierne wypadanie włosów?

Najczęściej jest efektem problemów hormonalnych

Niekoniecznie rzutujących na zdrowie całego organizmu. Przykładem takiego łysienia jest łysienie androgenowe. Pojawia się u większości mężczyzn, w wyniku nadprodukcji DHT - dihydrotestosteronu, pochodnej testosteronu, który przemienia się w DHT pod wpływem enzymu 5-alfa-reduktazy. Do przemiany tej dochodzi w mieszku włosowym, na skutek obecności DHT mieszek ulega miniaturyzacji. Włosy wypadają, a na ich miejsce pojawia się charakterystyczny meszek - miniaturowe włoski. Wypadanie włosów o charakterze androgenowym jest problemem, który dotyczy również kobiet. U pań łysienie to przebiega nieco inaczej i pojawia się najczęściej po menopauzie.

Wypadanie włosów a inne hormony

Nie tylko nadmiar DHT w mieszku jest szkodliwy dla włosów. U kobiet często dochodzi do wypadania włosów na tle zaburzeń gospodarki estrogenami. Choroby jajników, okres po ciąży, kiedy poziom estrogenów nagle spada - w wielu przypadkach zagraża również włosom.

Poza tym za wypadanie włosów może być odpowiedzialna tarczyca i przysadka, oraz gruczoły nadnerczy. Wszystkie te gruczoły produkują hormony, których niedobór bądź nadmiar przyczynia się do wypadania włosów.

Wypadanie włosów a dieta i odchudzanie

Brak odpowiedniej ilości składników odżywczych, w tym (również białek, które są budulcem włosów) może spowodować ich wypadanie. Zjawisko to obserwujemy na przełomie pór roku, zwłaszcza po zimie nasze włosy są bardzo osłabione i wypadają w nadmiarze. Jednak prawdziwym zabójcą są rygorystyczne witamin i mikroelementów diety odchudzające.

Chyba nie ma osoby, która będąc na takiej diecie nie zauważyłaby, że zrzucaniu zbędnych kilogramów towarzyszy też nadmierne wypadanie włosów.

Włosy wypadają pod wpływem stresu

Podobny mechanizm obserwuje się np. u kotów. Przestraszony kot zrzuca mnóstwo sierści. My - poddani działaniu czynników stresogennych gubimy włosy, choć nie od razu. Efekt nadmiernego wypadania włosów pojawia się zazwyczaj po kilku tygodniach, kiedy o stresie dawno już zapomnieliśmy. Stres jest też poniekąd wyzwalaczem trichotillomanii czyli nieświadomego wyrywania włosów - zjawisko to dotyczy głównie dzieci i młodzieży, choć spotyka się je sporadycznie również wśród osób dorosłych.

Choroby i leki

Wypadanie włosów obserwuje się bardzo często w przebiegu chorób z wysoką gorączką. Co prawda włosy zaczynają wypadać dopiero po kilku tygodniach, ale zjawiska te stosunkowo łatwo daje się ze sobą powiązać.

Szczególnym rodzajem choroby są zatrucia. Wypadanie włosów pojawia się zawsze po zatruciu talem, arsenem i rtęcią. Nawet jeśli nie zaobserwujemy innych objawów zatruć, bądź je zbagatelizujemy, wypadanie włosów będzie sygnałem, który zwraca uwagę.

Ciężkie choroby ogólnoustrojowe, cukrzyca, nowotwory - wyniszczają organizm, powodują różne jego dysfunkcje i w efekcie prowadzą do wzmożonego wypadania włosów.

Inną jego przyczyną są terapie lekami, na przykład stosowanymi w terapiach nowotworowych immunosupresantami i lekami cytostatycznymi.

Szczególną kategorią chorób są choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty (kto oglądał dr'a House na pewno słyszał o toczniu). To rodzaj choroby, w której układ odpornościowy pacjenta zwraca się przeciwko własnemu organizmowi i zaczyna zwalczać zdrowe komórki.

Wypadanie włosów a choroby skóry głowy

Często bagatelizujemy łupież, sądząc że jest to zaledwie nieszkodliwy defekt kosmetyczny. Nic bardziej mylnego, nieleczony łupież może przekształcić się w łojotokowe zapalenie skóry głowy, a ta choroba bardzo zagraża włosom. Podobnie niebezpieczne są wszelkiego rodzaju grzybice i łuszczyca. Wypadanie włosów w ich przebiegu zdarza się bardzo często, problemem jest to, że wypadanie włosów w tym przypadku spowodowane jest bardzo często uszkodzeniami mieszków. W wymienionych chorobach może dochodzić do zarastania mieszków włosowych tkanką bliznowatą. Jest to tak zwane łysienie bliznowaciejące, które jest łysieniem nieodwracalnym. Zbliznowaciałym mieszkom nic nie jest w stanie przywrócić ich poprzedniej sprawności.

Reasumując: wiele przyczyn wypadania włosów ma charakter okresowy i w efekcie włosy odrastają po usunięciu czynników przyczyniających się do ich wypadania.

Większość chorób również można wyleczyć. Najpoważniejszym problemem wydaje się wypadanie włosów na tle zaburzeń gospodarki testosteronowej i to zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Jednak dzisiejsza farmakologia dysponuje już dosyć skutecznymi środkami na wypadanie włosów i przy ich pomocy można ten problem zwalczyć.